Duurzaamheid verankerd in nieuwe kerndoelen

Redactie Geplaatst op 12 januari 2026

 

Het thema duurzaamheid is duidelijk zichtbaar in de nieuwe kerndoelen. Het thema is breed verwerkt in meerdere leergebieden. Welke keuzes zijn hierbij gemaakt en wat betekent dit voor de aandacht voor duurzaamheid op school?

Bij duurzaamheidsvraagstukken spelen er op alle schaalniveaus spanningen tussen verschillende behoeften, belangen en waarden. Zowel individueel als collectief en nu als in de toekomst. Hiervoor is inzicht in en kennis nodig van natuurlijke hulpbronnen, menselijk handelen en innovatieve oplossingen. Duurzaamheidsvraagstukken gaan onder andere over klimaat, energie, biodiversiteit, voeding en gezondheid. Dit vraagt om een brede uitwerking van duurzaamheid binnen verschillende leergebieden.

Bewuste en afgewogen keuze

De kerndoelen zijn ontwikkeld en beproefd samen met het onderwijsveld. In de fase van beproeven kwam naar voren dat duurzaamheid als losstaand kerndoel een ongewenst effect kan hebben. Omdat duurzaamheid verschillende leergebieden raakt, zou een losstaand kerndoel ervoor zorgen dat het thema geïsoleerd raakt binnen één leergebied. Er is daarom bewust afgezien van een afzonderlijk kerndoel voor duurzaamheid. Door duurzaamheid breed in meerdere leergebieden te verweven, blijft het herkenbaar en inhoudelijk stevig ingebed.

De nieuwe kerndoelen geven scholen houvast. Ze leggen vast waar duurzaamheid een verplichte wettelijke inhoud is en maken de ruimte in andere leergebieden voor onderwijs over duurzaamheid duidelijk. Hiermee kunnen scholen leerlingen onderwijs bieden waarbij de kennis en vaardigheden die leerlingen nodig hebben om met belangrijke toekomstvragen om te gaan, een duidelijke plek hebben.

Hoe komt duurzaamheid terug in de kerndoelen?

Duurzaamheid is expliciet opgenomen in kerndoelen bij de leergebieden mens en maatschappij, mens en natuur en burgerschap en daarmee wettelijk verplichte inhoud. Daarnaast fungeert het thema in andere leergebieden als context of toepassingsgebied.

Mens en maatschappij
In mens en maatschappij is duurzaamheid stevig verankerd in kerndoel 25B (po)/24B (vo) over maatschappelijke vraagstukken. Daarin wordt duurzaamheid geplaatst in de context van onderzoek doen: leerlingen leren maatschappelijke problemen – waaronder duurzaamheidsvraagstukken – analyseren met behulp van kennis, denkwijzen en vaardigheden. Andere kerndoelen, zoals kerndoel 26B (po)/25B (vo) over de aarde als leefomgeving en kerndoel 28A (po)/27B (vo) over economische keuzes en hun impact op de natuurlijke omgeving, dragen inhoudelijk bij aan het begrijpen van duurzame ontwikkeling. Voor het vo wordt daar in kerndoel 25C het evalueren van toekomstscenario's en in kerndoel 27 het begrip van economische keuzes op de leefomgeving aan toegevoegd. Het curriculum richt zich daarmee niet alleen op het omgaan met de gevolgen van bijvoorbeeld klimaatverandering, maar ook op het ontwikkelen van vermogens om verandering te bewerkstelligen en innovatieve oplossingen te bedenken.

Mens en natuur
Ook in mens en natuur krijgt duurzaamheid een duidelijke plek. Een paar voorbeelden: kerndoel 29A (po/vo) benadrukt het belang van dat leerlingen onderzoeken welke mogelijkheden, perspectieven en oplossingen er zijn voor verschillende vraagstukken en wat dit met je doet. Duurzaamheid, gezondheid, natuurbeheer en ruimtelijke inrichting worden daarbij expliciet genoemd. Werken aan kerndoel 32 (po)/33 (vo) geeft de leerlingen inzicht in (veranderingen) in natuurverschijnselen, weer, klimaat en ecosystemen en de menselijke invloed hierop en afhankelijkheid ervan. Met kerndoel 30C (po/vo) geven we aandacht aan energievraagstukken. Voor vo is dat aan planetaire grenzen verbonden.

Burgerschap
In het leergebied burgerschap is duurzaamheid onderdeel van maatschappelijke betrokkenheid. Hierbij gaat het nadrukkelijk over het nemen van verantwoordelijkheid voor het welzijn van anderen en het bijdragen aan de samenleving. Dit is terug te vinden in kerndoel 21B (po)/20B (vo).

Andere leergebieden
In leergebieden als digitale geletterdheid, kunst & cultuur, rekenen-wiskunde en Nederlands fungeert het thema als context of toepassingsgebied. Daarmee krijgen scholen ruimte om duurzaamheid op verschillende manieren te verbinden met hun onderwijs.

wil je dit delen?

blijf op de hoogte

Altijd als eerste op de hoogte van de laatste ontwikkelingen? Meld je dan aan voor onze automatische updates. Je ontvangt dan een mail als wij een nieuwsbericht plaatsen.

Aanmelden updates

* zijn verplicht
Leergebieden