veelgestelde vragen burgerschap
Voor het eerst zijn voor burgerschapsonderwijs als eigen leergebied specifieke kerndoelen ontwikkeld. Deze kerndoelen zijn een uitwerking van het onderwijsinhoudelijke deel van de wettelijke burgerschapsopdracht, die al sinds 2006 voor scholen geldt.
In de infographic van het ministerie van OCW, de onderwijsinspectie, het Expertisepunt Burgerschap en SLO wordt de verhouding tussen de nieuwe kerndoelen burgerschap en de wettelijke burgerschapsopdracht toegelicht.
De Onderwijsinspectie houdt toezicht op de naleving van de wettelijke eisen van de kerndoelen en de burgerschapsopdracht. Specifiek voor burgerschap gaat de inspectie na of het burgerschapsonderwijs doelgericht, samenhangend en herkenbaar is. Daarbij kijkt zij of de bevordering van basiswaarden en sociale en maatschappelijke competenties zichtbaar zijn en of aan de relevante kerndoelen wordt voldaan.
Andere elementen waar de inspectie in navolging van de wet op let, zijn de schoolcultuur (worden de basiswaarden hier weerspiegeld en kunnen leerlingen oefenen met burgerschap?) en de wijze waarop de burgerschapscompetenties van leerlingen worden gemonitord.
Duurzaamheid is expliciet opgenomen in kerndoelen bij de leergebieden mens en maatschappij, mens en natuur en burgerschap en daarmee wettelijk verplichte inhoud. Daarnaast fungeert het thema in andere leergebieden als context of toepassingsgebied.
Mens en maatschappij
In mens en maatschappij is duurzaamheid stevig verankerd in kerndoel 25B (po)/24B (vo) over maatschappelijke vraagstukken. Daarin wordt duurzaamheid geplaatst in de context van onderzoek doen: leerlingen leren maatschappelijke problemen – waaronder duurzame vraagstukken – analyseren met behulp van kennis, denkwijzen en vaardigheden. Andere kerndoelen, zoals kerndoel 26B (po)/25B (vo) over de aarde als leefomgeving en kerndoel 28A (po)/27B (vo) over economische keuzes en hun impact op de natuurlijke omgeving, dragen inhoudelijk bij aan het begrijpen van duurzame ontwikkeling. Voor het vo wordt daar in kerndoel 25C het evalueren van toekomstscenario's en in kerndoel 27 het begrip van economische keuzes op de leefomgeving aan toegevoegd. Het curriculum richt zich daarmee niet alleen op het omgaan met de gevolgen van bijvoorbeeld klimaatverandering, maar ook op het ontwikkelen van vermogens om verandering te bewerkstelligen en innovatieve oplossingen te bedenken.
Mens en natuur
Ook in mens en natuur krijgt duurzaamheid een duidelijke plek. Een paar voorbeelden: kerndoel 29A (po/vo) benadrukt het belang van dat leerlingen onderzoeken welke mogelijkheden, perspectieven en oplossingen er zijn voor verschillende vraagstukken en wat dit met je doet. Duurzaamheid, gezondheid, natuurbeheer en ruimtelijke inrichting worden daarbij expliciet genoemd. Werken aan kerndoel 32 (po)/33 (vo) geeft de leerlingen inzicht in (veranderingen) in natuurverschijnselen, weer, klimaat en ecosystemen en de menselijke invloed hierop en afhankelijkheid ervan. Met kerndoel 30C (po/vo) geven we aandacht aan energievraagstukken. Voor vo is dat aan planetaire grenzen verbonden.
Burgerschap
In het leergebied burgerschap is duurzaamheid onderdeel van maatschappelijke betrokkenheid. Hierbij gaat het nadrukkelijk over het nemen van verantwoordelijkheid voor het welzijn van anderen en het bijdragen aan de samenleving. Dit is terug te vinden in kerndoel 21B (po)/20B (vo).
Andere leergebieden
In leergebieden als digitale geletterdheid, kunst & cultuur, rekenen-wiskunde en Nederlands fungeert het thema als context of toepassingsgebied. Daarmee krijgen scholen ruimte om duurzaamheid op verschillende manieren te verbinden met hun onderwijs.
Lees verder in de nieuwsupdate Duurzaamheid verankerd in nieuwe kerndoelen.
algemene vragen
