Met welke uitgangspunten zijn de nieuwe kerndoelen opgesteld?

Redactie Geplaatst op 08 juli 2026

In deze serie krijg je antwoord op veelgestelde vragen van leraren, schoolleiders en vakexperts over de nieuwe kerndoelen. Deze keer de vraag: met welke uitgangspunten zijn de nieuwe kerndoelen opgesteld?

Bij het opstellen van de nieuwe kerndoelen zijn keuzes gemaakt die richting gaven aan de inhoud en formulering van de kerndoelen. In dit artikel lichten we een aantal van deze keuzes toe. Ook andere factoren speelden een rol, zoals bijvoorbeeld uitvoerbaarheid en maatschappelijke ontwikkelingen. De uitgangspunten die we hier toelichten vormden het fundament.

Een breed curriculum

De nieuwe kerndoelen gaan uit van een brede opdracht aan het onderwijs. Het onderwijs bereidt leerlingen voor op een vervolgopleiding, deelname aan de samenleving en het ontwikkelen van eigen voorkeuren en opvattingen. 
Deze functies zijn door het ministerie van OCW samengebracht in een rationale voor het onderwijs. Deze bestaat uit drie doeldomeinen: kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming.

  • Bij kwalificatie gaat het erom dat leerlingen basiskennis en -vaardigheden opdoen die zij nodig hebben om hun potentieel te kunnen realiseren en die nodig zijn voor toekomstige studies en beroepen.
  • Socialisatie gaat over bekend en verbonden zijn met culturen, tradities en praktijken in de samenleving, waaronder democratische normen en waarden.
  • Persoonsvorming zet leerlingen, door ervaringen die de school aanbiedt, aan tot nadenken over henzelf als persoon in de wereld.

Deze brede opdracht vormt de basis waarop de inhoud en vorm van de nieuwe kerndoelen zijn opgesteld.

Concretere doelen én ruimte voor professionele afweging

De nieuwe kerndoelen zijn concreter geformuleerd dan de kerndoelen uit 2006. Hierdoor is duidelijker wat tot de kern van het curriculum behoort. Ze geven richting aan de inhoud van het onderwijs, maar laten scholen ruimte om eigen keuzes te maken die passen bij hun leerlingen en schoolcontext. De kerndoelen beslaan ongeveer 70% van de onderwijstijd. Zo krijgen alle leerlingen een gezamenlijke basis. De andere 30% is vrije ruimte. Die ruimte kunnen scholen gebruiken voor eigen accenten, een schoolprofiel of lokale thema's. 

Doordat scherper is gekozen wat echt tot de kern behoort, ontstaat meer focus in het curriculum. En dat geeft tegelijkertijd ruimte voor verdieping. Leraren worden daarmee beter ondersteund bij het vormgeven van hun eigen schoolcurriculum, passend bij hun school en leerlingen.

Samenhang en doorlopende opbouw

Voor het eerst zijn alle kerndoelen en examenprogramma’s samen vernieuwd. Daarbij is gewerkt met een gemeenschappelijke architectuur. Dit betekent dat de doelen voor het primair onderwijs, de onderbouw van het voortgezet onderwijs en de examenprogramma’s zoveel mogelijk op elkaar lijken in opbouw en indeling. Daardoor vormen ze een herkenbaar geheel en sluiten ze beter op elkaar aan. 

Daarnaast nodigen de kerndoelen scholen uit om onderwijs in samenhang aan te bieden. In de beschrijving van elk leergebied worden verbanden tussen kerndoelen zo duidelijk mogelijk gemaakt. Ook wordt aandacht besteed aan samenhang tussen verschillende leergebieden. Zo krijgen scholen handvatten om de inhoud in samenhang aan te bieden. Samenhang is geen doel op zich, maar een manier om onderwijsdoelen te bereiken.

Sterke basis voor alle leerlingen

Nederlands, rekenen en wiskunde, burgerschap en digitale geletterdheid vormen de basis van de nieuwe kerndoelen. Deze basisvaardigheden zijn uitgewerkt in vier leergebieden en worden daarnaast versterkt in andere leergebieden. Door duidelijke keuzes te maken in wat tot de kern hoort, krijgen alle leerlingen op elke school toegang tot dezelfde basis.

De combinatie van basisvaardigheden, een brede opdracht en samenhang binnen en tussen leergebieden draagt bij aan gelijke kansen voor alle leerlingen. Professionele ruimte blijft daarbij essentieel: lerarenteams maken beredeneerde keuzes in didactiek, tempo en ondersteuning, zodat hoge verwachtingen voor iedere leerling passend ingevuld kunnen worden.

Meer weten?

Wil je meer weten over de actualisatie van de kerndoelen? Lees dan alle updates en meer veelgestelde vragen over de actualisatie van de kerndoelen. Meld je onderaan deze pagina ook aan voor de automatische updates, zodat je als eerste op de hoogte bent van het laatste nieuws.

Aan de slag

Wil je direct aan de slag met de nieuwe kerndoelen? Kijk dan op Aan de slag.  Hier vind je informatie, voorbeelden en materialen om de kerndoelen te vertalen naar een schooleigen curriculum. 

blijf op de hoogte

Altijd als eerste op de hoogte van de laatste ontwikkelingen? Meld je dan aan voor onze automatische updates. Je ontvangt dan een mail als wij een nieuwsbericht plaatsen.

Aanmelden updates

* zijn verplicht
Leergebieden