blijf op de hoogte
Altijd als eerste op de hoogte van de laatste ontwikkelingen? Meld je dan aan voor onze automatische updates. Je ontvangt dan een mail als wij een nieuwsbericht plaatsen.
Leerlingen laten uitgroeien tot taalvaardige burgers die goed mee kunnen doen in een samenleving waarin het Standaardnederlands de gemeenschappelijke taal is: daar werk je aan in het leergebied Nederlands. De nieuwe kerndoelen stimuleren taalonderwijs dat rijk, betekenisvol, actief en samenhangend is.
“Met de nieuwe kerndoelen willen we een aantal bewegingen in het onderwijs in gang zetten”, vertelt Joanneke. “Allereerst een beweging van versnippering naar betekenisvol en samenhangend onderwijs, waarbij er meer verbinding is tussen de verschillende taalvaardigheden, tussen Nederlands en de andere taalgebieden, en tussen het klaslokaal en de dagelijkse praktijk.”
Hoe zien we dit straks terug in de klas? Joanneke geeft een voorbeeld. “Er wordt meer gewerkt met betekenisvolle contexten en rijke teksten: teksten met een uitdagende inhoud en van goede taalkwaliteit. Als leerlingen werken met goede teksten, die echt ergens over gaan, leren ze dieper lezen en begrijpen. Ze lezen bijvoorbeeld een krantenartikel over duurzaamheid of het woningtekort, naast een kort verhaal over hetzelfde thema. Zo reflecteren ze op verschillende tekstsoorten en vergroten ze tegelijkertijd hun kennis over de wereld. En doordat we stimuleren om deze rijke teksten straks ook in andere leergebieden terug te laten komen, groeit daar óók hun taalkennis en hun woordenschat.”
Een andere verandering zit in de rol van literatuur. Joanneke: “Boeken worden niet meer alleen ingezet om leesplezier te bevorderen, maar krijgen ook een inhoudelijke en vormende functie. Je kunt bijvoorbeeld boeken bespreken over situaties die spelen in de klas, zoals pestgedrag of afscheid nemen van de basisschool. Jeugd- en young adultliteratuur krijgt een centrale plek. Verhalen helpen leerlingen om zichzelf, anderen en de wereld beter te begrijpen.".
Nieuw in de kerndoelen is de aandacht voor het gebruik van taal. Leerlingen denken bijvoorbeeld na over de vraag hoe ze talig (willen) overkomen op een ander en verkennen taalvariatie en taalverandering in het Nederlandse taalgebied. Ook worden scholen gestimuleerd om ruimte te bieden aan de verschillende talen van leerlingen. Dat kan bijvoorbeeld gaan om thuistalen, streektalen of jongerentaal.
Joanneke: “Als leerlingen naast het Nederlands ook hun thuistaal mogen inzetten bij het vaardiger worden in het Standaardnederlands, voelen leerlingen zich niet alleen meer gezien, maar durven zij hun volledige talige repertoire te gebruiken om te leren. We hopen door deze nieuwe doelen dat er in het onderwijs meer ruimte komt voor leerlingen om te experimenteren met taal én op zoek te gaan naar eigen creativiteit en een persoonlijke stijl. Zodat ze zich kunnen ontwikkelen als bewuste taalgebruikers, die beter in staat zijn zich aan te passen aan situatie en publiek.”
Wat hoopt Joanneke dat leerlingen gaan merken van de nieuwe kerndoelen? “Hopelijk ontstaat er rijker taalonderwijs: leerlingen lezen échte teksten, voeren betekenisvolle gesprekken, schrijven met een doel, experimenteren met taal, zijn kritisch op bronnen, luisteren met aandacht en leren reflecteren op taal en literatuur.”
En hoe kunnen leraren hieraan bijdragen? “De nadruk verschuift van losse vaardigheden naar betekenisvol gebruik van taal: om te communiceren, om te leren en om jezelf te laten zien. Dat vraagt om het echt opnieuw bekijken van je schoolcurriculum. Ga als team in gesprek: wat doen we op onze school al dat bijdraagt aan de nieuwe kerndoelen? Waar kunnen we ons onderwijs nog betekenisvoller maken? En wat betekent dat voor mijn lessen?”
Naast Nederlands zijn ook voor acht andere leergebieden nieuwe kerndoelen opgeleverd.
Je vindt de nieuwe kerndoelen in de kerndoelenbundels. Download de bundels op actualisatie van de kerndoelen, SLO. En hoewel ze nog niet zijn vastgelegd in de wet kun je hier al wel mee aan de slag.
Om leraren te ondersteunen ontwikkelen we de komende jaren leerlijnen en uitwerkingen. We zijn begonnen met de ontwikkeling van de leerlijnen voor Nederlands en rekenen en wiskunde, die we publiceren in de zomer van 2026. Maar daar hoef je niet op te wachten. Leraren kunnen nu bijvoorbeeld al gebruik maken van het Kwaliteitskader Leermiddelen Taal/Nederlands. Met de gesprekskaarten kunnen teams in gesprek over de kwaliteit van leermiddelen voor het leergebied Nederlands, dat helpt om onderbouwde keuzes te maken.
blijf op de hoogte
Altijd als eerste op de hoogte van de laatste ontwikkelingen? Meld je dan aan voor onze automatische updates. Je ontvangt dan een mail als wij een nieuwsbericht plaatsen.